Przegląd piśmiennictwa

Artykuł Nicola Vistarini i współpracowników przedstawia wyniki leczenia operacyjnego różnych typów ubytków w przegrodzie międzyprzedsionkowej przeprowadzonego w latach 1998-2008. Grupa pacjentów obejmowała 166 chorych w tym 116 kobiet, mediana wieku wynosiła 44 lata (4-82 lat), w klasie NYHA I i II było 77% chorych, najczęstszym objawem było TIA lub migreny (47%).

Autorzy pracy przedstawiają swoje doświadczenia z zakresu techniki chirurgicznej. Używali dwóch sposobów kaniulacji: obwodową (przez żyłę i tętnicę udową) oraz centralną (przez żyłę udową i bezpośrednio aortę wstępującą) oraz dwóch sposobów klemowania aorty - endoclamp i Chitwood clamp.

Sposób wykonania zabiegu zależał od następujących czynników:
- Miażdżyca obwodowa – centralna kaniulacja
- Pacjent może wymagać reoperacji – obwodowa kaniulacja
- Aorta > 35mm – centralna kaniulacja z zewnętrznym zaklemowaniem aorty (możliwość ,,niedoklemowania” szerokiej aorty za pomocą endoclamp)
- Aorta < 20mm obwodowa kaniulacja, Chitwood clamp (możliwość uszkodzenia wąskiej aorty przy bezpośredniej kaniulacji)
- Otyłość/cukrzyca – centralna kaniulacja z powodu możliwości limfotoku/zakażenia pachwiny
- Kaniulacja obwodowa – endoclamp
- Kaniulacja centralna - Chitwood clamp
- Kobieta – kaniulacja obwodowa (względy kosmetyczne)


Autorzy publikują wyniki wczesne: brak zgonów, niewielki dobowy drenaż (310 ± 215 ml), konieczność ponownego otwarcia (6 pacjentów-3,6%), implantacja stymulatora (1 pacjent- 0,6%).
W okresie obserwacji wynoszącej 51 ± 33 miesiące stwierdzają poprawę klasy NYHA u 78% operowanych, zadowolenie z efektu kosmetycznego u 98%, rezydualny przeciek (nie wymagający reperacji ) u dwóch pacjentów. 3 pacjentów (1,8%) wymagało implantacji stymulatora serca, nie wystąpiły zgony spowodowane zabiegiem.
Wyniki uzyskane przez autorów zachęcają do stosowania tej metody operacji jako rutynowej w przypadku leczenia różnych typów ASD. Nie mniej jednak należy podkreślić, że chirurdzy z ośrodka z Pavi są bardzo doświadczeni w wykonywaniu operacji z małego dostępu (w latach 1998-2008 wykonali ponad 1200 tego typu zabiegów). Przy stosunkowo niewielkiej liczbie wykonywanych tego typu zabiegów celowe jest skomasowanie tego rodzaju operacji w pojedynczych wyspecjalizowanych ośrodkach, co gwarantuje dobre wyszkolenie chirurgów a co za tym idzie dobre wyniki operacyjne.


Dr n med. Paweł Żurek, Dr hab. n med. Marek Jasiński